Patrimonio de Betanzos

Conxunto de bens históricos, artísticos e culturais que reflicten a identidade e a evolución de Betanzos ao longo do tempo

Porta da Vila

Porta da Vila

Antiga porta medieval de Betanzos, tamén coñecida como Porta Real, decorada cos escudos de Galicia, Castela e León e a cidade.

Está porta era coñecida tamén polo nome de Porta Real debido ás armas (escudos) que a decoraban. Os escudos podían verse desde o Campo da Feira e estaban situados sobre a porta segundo se describe: á esquerda o do Reino de Galicia, con 5 copóns ou cálices; no centro, o de Castela e León e á dereita, o da cidade coa ponte e a torre. Baixo eles unha inscrición LAS: DEL: REI: NO: E: LA CIBDAD. Estarían datados no último terzo do século XV, despois da concesión do título de cidade a Betanzos por Enrique IV en 1465. Curiosamente repuxéronse unha vez que se fixo a reconstrución de portas e murallas ordenadas polos Reis Católicos. O escudo de Galicia desta porta é a representación máis antiga do devandito emblema que se conserva en toda a rexión. Simboliza cos seus cinco copóns as cinco provincias nas que se dividiu o Reino de Galicia ata o século XV, que logo pasaron a sete, ata a actual división en catro. En 1865 o Concello de Betanzos decide derrubar as portas porque daban mal aspecto e dificultaban a entrada da xente. Ao longo dese ano derrúbase esta porta pero consérvanse os escudos, que se situaron nas casas que alí existían. Ata 1903 non se leva a cabo un proxecto de ampliación e ensanche, que sería completado en 1911 coas varandas e farois modernistas.

Edificio medieval destinado ao almacenamento e pesado do sal, produto clave do comercio portuario de Betanzos.

Antigo Hospital de Santo Antonio

Antigo Matadoiro Municipal

Antigo matadoiro municipal de comezos do século XX, con arquitectura singular e decoración en ferro e azulexo.

Asilo Manuel Naveira

Edificio benéfico de 1914, promovido por Manuel Naveira González, de estilo ecléctico e hoxe convertido en establecemento hoteleiro.

Capela da Magdelana

Capela do século XVIII de pequenas dimensións, herdeira dun antigo hospital medieval para leprosos baixo a advocación de San Lázaro.

Capela de Nosa Sra. do Amparo

Capela neoclásica dedicada a Nosa Señora do Amparo, con fachada sinxela e nicho de granito coa imaxe da Virxe.

Casa Consistorial

Casa Consistorial neoclásica deseñada por Ventura Rodríguez, con escudos históricos e unha destacada colección pictórica no seu interior.

Casa da Rega o Villa Flora

Casa da Rega, construída en 1922, destacado exemplo da arquitectura de indianos e do eclecticismo galego do século XX.

Edificio promovido en 1917 grazas ao legado de Xesús García Naveira para a Federación de Sociedades Obreiras de Betanzos.

Casa Gótica dos Vilousaz

Casa gótica do século XVI construída para Lope García de Vilousaz, con arco conopial e escudo nobiliario na fachada.

Casa Irmáns García Naveira

Edificio afrancesado construído en 1890 como vivenda e negocio de Juan García Naveira, destacado polo uso do mármore e pola súa placa conmemorativa.

Casa Limiñón, edificada en 1902 na rúa Travesa, claro exemplo do modernismo e da artesanía decorativa.

Edificio modernista de Rafael González Villar que combina arquitectura, comercio e arte, hoxe sede da Fundación CIEC.

Edificio modernista de 1906 situado na rúa Valdoncel, proxectado por Matías Witz, restaurado e caracterizado por balcóns e cornixa superior.

Casas Populares Fonte de Unta, A Cañota e Rúa Quiroga

Barrio tradicional agrícola da Fonte de Unta, caracterizado por soportais e balcóns de madeira usados como hórreos urbanos.

Praza da Constitución

Praza histórica de Betanzos onde se concentran o Concello, a Torre do Reloxo, a igrexa de Santiago e varios pazos medievais.

Escola Jesús García Naveira

Escolas de Os Cabildos ou de San Francisco, construídas en 1917, exemplo singular de arquitectura modernista con referencias islámicas e barrocas.

Escolas García Naveira

Escolas construídas en 1908 polos irmáns García Naveira, de estilo ecléctico, con métodos educativos innovadores e hoxe sede de servizos sociais.

Estatua da Caridade

Escultura contemporánea A Caridade, reinterpretación da Caridade Romana, que simboliza a solidariedade e o legado filantrópico dos irmáns García Naveira.

Estatua Irmáns García Naveira

Fonte dos Ánxeles

Fonte histórica documentada desde 1613 e reconstruída en 1834, con escudos da cidade e do arcedián Pedro de Ben.

Fonte da Cangrexeira

Fonte citada en documentos de 1633, tamén coñecida como Fonte de San Gregorio, vinculada ao porto e ao barrio da Magdalena.

Fonte de Diana Cazadora

Fonte monumental inaugurada en 1867, réplica da Diana do Louvre, un dos símbolos urbanos máis recoñecibles de Betanzos.

Fonte das Catro Estacións

Fonte monumental inspirada na fonte Louvois de París, decorada con figuras femininas que representan as catro estacións do ano.

Fonte de Picachá

Fonte neoclásica de 1911, obra de Francisco Javier Martínez Santiso, decorada con semicolumnas, escudos e figuras mariñas.

Igrexa das Angustias

Igrexa barroca do século XVIII de cruz latina, destacada pola súa impoñente fachada de cantaría.

Igrexa de Nosa Sra. do Camiño

Santuario renacentista vinculado ao Camiño Inglés, relacionado con lendas marianas e a atención histórica aos peregrinos.

Igrexa de Santa María do Azougue

Igrexa gótica dos séculos XIV-XV con retablos flamengos, pinturas murais e sepulcros da sociedade medieval betanceira.

Iglesia de Santiago

Igrexa do século XV de transición do románico ao gótico, vinculada a Fernán Pérez de Andrade e ao Camiño de Santiago.

Igrexa parroquial de Santo Estevo de Piadela

Igrexa do século XVI de nave única, sen estilo definido, con interesante volumetría e singular campanario integrado na fachada.

Iglexa parroquial de San Martiño de Bravío

Igrexa románica do século XII con estrutura sinxela, arco triunfal e espadana dobre como elemento dominante.

Igrexa parroquial de San Martiño de Tiobre

Igrexa románica do século XII de nave única e rica decoración escultórica na portada e na espadana.

Igrexa parroquial de Santa María de Pontellas

Igrexa románica do século XIII dunha soa nave, con arco triunfal apuntado e sinxela espadana, exemplo sobrio do románico rural galego.

Igrexa parroquial de Santiago de Requián

Igrexa barroca de nave única con tribuna e destacada espadana dobre, representativa da arquitectura relixiosa popular da comarca.

Igrexa e Convento de San Francisco

Templo gótico do século XIV declarado BIC, con extraordinarios sepulcros da familia Andrade e rica decoración escultórica.

Igrexa e Convento de Santo Domingo

Igrexa e convento dominico iniciado no século XVI, con claustro histórico e torre desde a que se lanza o tradicional globo de San Roque.

Cruceiro de Santa María

Cruceiro situado no centro histórico de Betanzos

Farmacia Couceiro

Farmacia Couceiro, en funcionamento desde finais do século XVII, o establecemento comercial máis antigo de Galicia.

Cemiterio Municipal

Edificio Arquivo- Liceo

Edificio neoclásico do século XVIII creado para albergar o Arquivo do Reino de Galicia e actual sede do Liceo de Betanzos.

Cine Alfonsetti

Teatro-Cine Alfonsetti, inaugurado en 1882, un dos cinemas máis antigos de España, hoxe teatro municipal no antigo convento de San Domingos.

Colexio de Orfas

Edificio do século XVIII con balcón e escudo urbano, fundado como colexio e hoxe destinado a servizos municipais.

Convento de Donas

Antigo convento medieval con orixes no século XI, vencellado a As Donas e ao priorado de As Cascas, hoxe en estado de ruína parcial.

Convento das Agustinas Recoletas

Convento dos séculos XVII-XVIII con claustro do XVI, escudos históricos e valiosos retablos da Escola Compostelá.

Pazo de Piadela

Pazo neoclásico do século XVIII de planta en escuadra, con escudo moi ornamentado e promovido por un arcebispo compostelán.

Pazo dos Condes de Taboada

Pazo neoclásico do século XIX situado no casco histórico, con gran brasón familiar e vencellado ao Condado de Taboada.

Pazo de Illobre

Edificio histórico dos séculos XV e XVI con soportal oxival e brasóns, que conserva o seu uso institucional como sede de Facenda.

Pazo de Illobre

Residencia señorial de orixe medieval en Pontellas, reformada no século XX, con xardíns e tradición vinculada aos Condes de Taboada.

Pazo de Lanzós

Pazo barroco do século XVII con balcón voado e torre modificada, exemplo da arquitectura nobiliaria urbana de Betanzos.

Torre Municipal do Reloxo

Torre municipal do século XVI adosada á igrexa de Santiago, de planta hexagonal e con reloxo decorado con relevos dos ventos.

Muíños de Caraña

Muíños da Acea e Roibeira

Hórreo da Rúa Nova

Este hórreo urbano do século XVIII é de propiedade privada e lembra o antigo Orreum mencionado na carta fundacional de Betanzos de 1219.

Hórreos da Galera

Conxunto de cinco hórreos tipo Mariñán xunto ao río Mendo, lembranza do antigo espazo de secado do millo desde o século XVII.

Palco da Música

Pazo neoclásico do século XVIII, de planta en escuadra e gran escudo heráldico, promovido polo arcebispo Sánchez Baamonde.

Parque do Pasatempo

Xardín histórico creado por Juan García Naveira a finais do século XIX, famoso polas súas grutas, esculturas e simbolismo social e cultural.

Porta da Ponte Vella

Porta medieval do século XV que conserva as guías do rastrillo e foi lugar de control de pesos das mercadorías do mercado.

Ponte Peonil de Madeira

Lavadoiro Público Gratuíto

Lavadoiro público inaugurado en 1902 polos irmáns García Naveira, con dúas plantas e capacidade para máis de vinte lavandeiras segundo as mareas.

Ponte de Roibeira

Ponte do ferrocarril

Arco conservado do antigo Ponte Novo medieval de Betanzos, símbolo histórico que cruzaba o río Mandeo e conectaba a vila coa súa contorna.

Ponte medieval documentada desde 1219, de cinco arcos e 59 metros de lonxitude, hoxe atravesada polos peregrinos do Camiño Inglés.

Ponte Vella das Cascas

Ponte Vella das Cascas, citada no ano 1200, reconstruída no século XIX e conservada como elemento histórico do casco urbano.

Porta do Cristo

Porta medieval do casco histórico de Betanzos, tamén coñecida como Porta da Ribeira ou Porta de Paio Fermoso, construída no século XV.

Porta da Ponte Nova

Porta medieval do século XV, a mellor conservada da cidade, con restos de torreóns e dobre arcada interior apuntada.

Porto de Betanzos

O porto medieval de Betanzos non se conservou, pero mantéñense peiraos e zonas de paseo

Antiga porta medieval de Betanzos, tamén coñecida como Porta Real, decorada cos escudos de Galicia, Castela e León e a cidade.